Sáng ngày 11/10/2026, tại chùa Sùng Ân (xã Phù Đổng, Hà Nội), Tọa đàm khoa học “Nữ trí thức Phật giáo Việt Nam trong 45 năm đồng hành cùng Giáo hội Phật giáo Việt Nam” đã long trọng diễn ra. Tọa đàm không chỉ có ý nghĩa tổng kết chặng đường đồng hành, cống hiến của đội ngũ nữ trí thức Phật giáo trong tiến trình phát triển của Giáo hội, mà còn góp phần bổ sung luận cứ khoa học và thực tiễn cho việc phát huy nguồn lực nữ trí thức Phật giáo trong phát triển giáo dục Phật giáo, đào tạo tăng tài, nghiên cứu Phật học và phụng sự xã hội trong kỷ nguyên mới.
Quang lâm chứng minh tọa đàm có Ni trưởng Thích Đàm Thành – Ủy viên TT HĐTS, Phó trưởng Phân ban Ni giới TW GHPGVN.
Về phía chính quyền có sự hiện diện của bà Nguyễn Thị Hồng Nhường – Đội trưởng Đội An ninh Tôn giáo, Phòng PA02 Công an TP. Hà Nội; bà Trần Thị Thu Liên – Phó Chủ tịch UBMTTQVN xã, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ xã Phù Đổng; đại diện chính quyền Đảng ủy, MTTQVN phường Ô Chợ Dừa, xã Phù Đổng, thôn Lã Côi; cùng quý Phật tử các Đạo tràng trên địa bàn thành phố.
Đoàn Chủ tọa gồm Ni sư TS. Thích Diệu Tâm – Chánh Văn phòng Phân ban Ni giới TW GHPGVN; PGS.TS Nguyễn Thị Phương Chi – Viện Khoa học phát triển Nhân lực và Văn hóa; PGS.TS Trần Đăng Sinh – Hội Triết học Việt Nam.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, Ni sư Thích Diệu Tâm nhấn mạnh, trong 45 năm hình thành và phát triển của Giáo hội Phật giáo Việt Nam (1981–2026), đội ngũ nữ trí thức Phật giáo đã không ngừng trưởng thành, đóng góp tích cực trên nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, vai trò của nữ trí thức Phật giáo với tư cách là một nguồn lực trí tuệ của Giáo hội vẫn cần được nhìn nhận đầy đủ và có hệ thống hơn.
Ni sư khẳng định, giá trị của người nữ trí thức Phật giáo không chỉ nằm ở học hàm, học vị mà còn ở sự gắn kết giữa tri thức, tu tập, đạo hạnh và hạnh nguyện phụng sự. Trước những yêu cầu mới của thời đại, Ni sư mong muốn Giáo hội quan tâm hơn đến công tác phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và tạo điều kiện để nữ trí thức phát huy năng lực, nhất là trong nghiên cứu chuyên sâu, giáo dục, hoằng pháp, chuyển đổi số và giao lưu học thuật quốc tế. Qua đó, tọa đàm không chỉ nhìn lại và ghi nhận những đóng góp trong chặng đường 45 năm qua mà còn hướng đến những giải pháp thiết thực, xây dựng đội ngũ nữ trí thức có đủ đạo tâm, trí lực và nguyện lực, tiếp tục đồng hành cùng Giáo hội trong sự nghiệp hoằng dương chính pháp, lợi lạc quần sinh và phụng sự dân tộc.
Trong bài phát biểu đề dẫn tọa đàm, TS. Nguyễn Thị Thơm – Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải chia sẻ, khi nhìn lại chặng đường 45 năm hình thành và phát triển của Giáo hội Phật giáo Việt Nam cần nhìn nhận đầy đủ những đóng góp của đội ngũ nữ trí thức Phật giáo; đồng thời nghiên cứu một cách hệ thống về quá trình hình thành, phát triển và vai trò của lực lượng này.
Theo TS. Nguyễn Thị Thơm, sự hiện diện của nhiều cá nhân có năng lực chưa đồng nghĩa với việc đã hình thành một đội ngũ vững mạnh; điều quan trọng là xây dựng được môi trường đào tạo, nghiên cứu, phát huy năng lực và bảo đảm tính kế thừa giữa các thế hệ. Trước những chuyển biến của giáo dục Phật giáo, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, nữ trí thức Phật giáo cần chủ động tiếp cận tri thức mới nhưng vẫn lấy Phật học làm nền tảng, giữ vững giới hạnh và đạo tâm. Qua đó, diễn giả gợi mở những vấn đề trọng tâm để tọa đàm cùng trao đổi, đề xuất giải pháp phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và kết nối đội ngũ, góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực trí tuệ cho sự phát triển bền vững của Giáo hội trong tương lai.
Với chủ đề “Nữ trí thức Phật giáo Việt Nam trong 45 năm đồng hành cùng Giáo hội Phật giáo Việt Nam”, các tham luận đã tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ: Lịch sử hình thành và phát triển, vai trò của nữ trí thức trong đời sống Giáo hội, những đóng góp trên phương diện giáo dục, nghiên cứu, văn hóa, xã hội; đồng thời, đặt ra những suy nghĩ về việc phát huy nguồn lực trí tuệ của nữ giới Phật giáo trong giai đoạn mới. Mỗi tham luận là một góc nhìn, một cách tiếp cận, nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: Nhìn nhận và làm rõ những đóng góp của nữ trí thức Phật giáo trong hành trình 45 năm xây dựng và phát triển của GHPGVN.
Dịp này, Ban tổ chức cũng ra mắt sách chuyên khảo “Giá trị tư tưởng và ứng dụng thực tiễn Kinh Pháp Hoa trong xã hội hiện đại” do Ni sư Thích Diệu Tâm làm chủ biên. Ni sư nhấn mạnh công trình đã kết hợp việc nghiên cứu tư tưởng với khả năng ứng dụng giáo nghĩa Kinh Pháp Hoa vào đời sống, làm rõ những mạch tư tưởng xuyên suốt như Nhất Phật thừa, bình đẳng giác ngộ, phương tiện và cứu cánh, Phật tri kiến, thụ ký và Bồ-tát hạnh. Từ nền tảng giáo lý, cuốn sách mở rộng đối thoại với những vấn đề đương đại về phẩm giá, giá trị con người và xu hướng vật chất hóa con người trong xã hội hiện đại. Đáng chú ý, quá trình thực hiện công trình còn thử nghiệm kết hợp phương pháp nghiên cứu truyền thống với sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại, góp phần gợi mở hướng tiếp cận mới cho các nghiên cứu Phật học có quy mô tư liệu lớn.
Sau thời gian làm việc nghiêm túc, khoa học và trách nhiệm, tọa đàm đã nhận được nhiều tham luận và ý kiến trao đổi có giá trị, góp phần làm rõ vai trò, vị trí và những đóng góp của nữ trí thức Phật giáo Việt Nam trong hành trình 45 năm đồng hành cùng GHPGVN. Những trao đổi của các nhà nghiên cứu không chỉ góp phần nhìn lại chặng đường hơn 4 thập kỉ qua, mà còn góp phần nhận diện và khẳng định những đóng góp quan trọng của nữ trí thức Phật giáo Việt Nam đối với Giáo hội, Phật giáo và đời sống xã hội.
Diệu Tường – Thanh Hòa – Quang Phước
