Sáng 30/9, tại chùa Bồ Đề (phường Bồ Đề, Hà Nội), Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với BTS GHPGVN thành phố Hà Nội và UBND phường Bồ Đề tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả công tác bảo vệ, tái tạo nguồn lợi thủy sản giai đoạn 2021-2025 và triển khai nhiệm vụ giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn thành phố.
Tham dự hội nghị có Thượng tọa Thích Đạo Phong – Ủy viên Hội đồng Trị sự, Phó Trưởng ban kiêm Chánh Thư ký Ban Trị sự GHPGVN thành phố Hà Nội; Đại đức Thích Viên Đức – Phó Thư ký kiêm Chánh Văn phòng BTS GHPGVN TP. Hà Nội; Ni trưởng Thích Đàm Lan – UVTT HĐTS, Phó Trưởng ban Thường Trực Phân ban Ni giới TW GHPGVN; ông Lê Trần Nguyên Hùng – Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư; ông Ngô Minh Quỳnh – Phó Trưởng phòng 8, Cục Cảnh sát giao thông, cùng đại diện các cơ quan, đơn vị, địa phương.
Tại hội nghị, các đại biểu theo dõi video báo cáo công tác bảo vệ, tái tạo nguồn lợi thủy sản của Hà Nội. Theo đó, Thành phố hiện có khoảng 30.840 ha mặt nước có tiềm năng nuôi trồng thủy sản; năm 2025, diện tích nuôi trồng đạt 24.000 ha, sản lượng 137.500 tấn, tăng 4,1% so với năm trước. Tuy nhiên, nguồn lợi thủy sản tự nhiên đang suy giảm do ô nhiễm môi trường nước, thu hẹp nơi cư trú và khai thác tận diệt. Trước thực tế đó, Hà Nội triển khai đồng bộ các giải pháp tuyên truyền, tái tạo nguồn lợi, đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm.
Đáng chú ý, thành phố đã phối hợp với GHPGVN thành phố Hà Nội triển khai các hoạt động phóng sinh, tái tạo và bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh với 5 phóng sự, phát hành 24.000 tờ rơi, 2.000 poster, tổ chức 26 lớp tập huấn, 4 lễ thả cá phóng sinh và 2 lễ mít tinh.
Trong giai đoạn này, gần 289.000 con cá giống đã được thả tại nhiều sông, hồ và lưu vực trên địa bàn như sông Hồng, sông Bùi, sông Đà, sông Đáy, sông Tích, sông Đuống, sông Cà Lồ và suối Yến. Hoạt động góp phần bổ sung nguồn lợi, hỗ trợ bảo tồn các loài thủy sản và duy trì đa dạng sinh học của hệ sinh thái thủy sinh.
Chia sẻ tại hội nghị, Thượng tọa Thích Đạo Phong cho rằng, dưới góc nhìn Phật giáo, phóng sinh trước hết là hộ trì tính mạng chúng sinh, thể hiện lòng từ bi đối với con người và muôn loài. Tuy nhiên, phóng sinh cần được thực hiện đúng pháp, đồng thời tuân thủ các quy định của pháp luật và phù hợp với điều kiện tự nhiên. Đối với hoạt động phóng sinh thủy sản, cần ưu tiên những loài bản địa, phù hợp với môi trường; không thả các loài ngoại lai có nguy cơ gây mất cân bằng sinh thái.
Theo Thượng tọa, phóng sinh cũng không nên xuất phát từ tâm lý cầu lợi, xem việc đánh đổi tính mạng của loài vật để cầu sức khỏe, tuổi thọ cho bản thân. Giá trị cốt lõi của phóng sinh là nuôi dưỡng lòng từ bi và sự tôn trọng sự sống. “Thả” một sinh mạng ra tự nhiên nhưng lựa chọn môi trường không phù hợp, khiến con vật không thể sống, sinh trưởng và phát triển, thì ý nghĩa của việc phóng sinh cũng không trọn vẹn.
Bởi vậy, phóng sinh cần được đặt trong mối quan hệ hài hòa với bảo vệ môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học. Khi thực hiện thả cá, cần quan tâm đến nguồn gốc con giống, lựa chọn loài phù hợp, môi trường sống, thời điểm và phương thức thả để những sinh mạng được trao cơ hội sống thực sự có thể tiếp tục sinh trưởng, sinh sản trong tự nhiên.
Cũng tại hội nghị, các đại biểu cũng nghe các tham luận về công tác bảo vệ, tái tạo nguồn lợi thủy sản và phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo vệ môi trường, hệ sinh thái thủy sinh.
Phát biểu đúc kết tại hội nghị, ông Lê Trần Nguyên Hùng – Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư nhấn mạnh, từ bao đời nay, người Việt Nam luôn gắn bó với sông, hồ, biển cả và thiên nhiên. Đây không chỉ là nguồn cung cấp nước, thực phẩm và sinh kế, mà còn là một phần trong đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng.
Trong truyền thống Phật giáo, lòng từ bi, trân trọng sự sống và hướng con người đến điều thiện là những giá trị có sức lan tỏa sâu rộng. Vì vậy, phóng sinh không chỉ nên được nhìn nhận như một nghi lễ, mà còn có thể trở thành hành động thể hiện tình yêu thương đối với sự sống và trách nhiệm đối với thiên nhiên.
Theo ông Lê Trần Nguyên Hùng, hằng năm, các địa phương trên cả nước đã thả khoảng 50 tấn, tương đương 49 triệu con giống thủy sản ra các thủy vực tự nhiên; trong đó có những loài thủy sản quý, hiếm, có giá trị kinh tế, góp phần phục hồi và tái tạo nguồn lợi. Hà Nội là một trong những địa phương triển khai hiệu quả hoạt động này.
Tại hội nghị, đại diện Cục Thủy sản và Kiểm ngư ghi nhận sự đồng hành của GHPGVN và các địa phương trong công tác thả cá, phóng sinh gắn với bảo vệ, tái tạo nguồn lợi thủy sản.
Bản ghi nhớ hợp tác giữa Tổng cục Thủy sản trước đây, nay là Cục Thủy sản và Kiểm ngư, với Trung ương GHPGVN về phóng sinh, bảo vệ nguồn lợi thủy sản đã được triển khai từ Trung ương đến các địa phương. Hội nghị lần này tiếp tục cụ thể hóa tinh thần phối hợp đó tại Hà Nội.
Theo kế hoạch phối hợp giai đoạn 2026-2030 được triển khai tại hội nghị, các bên sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật; rà soát, bổ sung và xây dựng các quy định, tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế – kỹ thuật liên quan đến điều tra, bảo vệ và tái tạo nguồn lợi thủy sản.
Cùng với đó, tăng cường hướng dẫn các địa phương triển khai công tác bảo vệ nguồn lợi, thả cá tái tạo nguồn lợi; xây dựng các mô hình, dự án có sự tham gia của cộng đồng; phối hợp với GHPGVN trong việc tổ chức các hoạt động thả cá phù hợp, đảm bảo hiệu quả sinh thái.
Thông qua kế hoạch phối hợp giai đoạn 2026-2030 giữa cơ quan quản lý nhà nước và GHPGVN thành phố Hà Nội, công tác phóng sinh, tái tạo nguồn lợi thủy sản được định hướng theo hướng thiết thực, khoa học và bền vững hơn; trong đó, nâng cao nhận thức của tăng ni, phật tử và nhân dân về bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn lợi thủy sản được xác định là nhiệm vụ quan trọng.
Cũng trong khuôn khổ chương trình, 6.000 con cá giống bảo đảm sức khỏe, phù hợp với điều kiện môi trường đã được thả, góp phần bổ sung nguồn lợi thủy sản và lan tỏa thông điệp chung về trân trọng sự sống, bảo vệ thiên nhiên.
Từ một hoạt động mang giá trị nhân văn trong đời sống Phật giáo, phóng sinh đang được đặt trong một cách tiếp cận rộng hơn, từ cứu một sinh mạng đến bảo vệ hệ sinh thái; một hành động thiện nguyện đến trách nhiệm chung của cộng đồng đối với thiên nhiên.
Bảo vệ nguồn lợi thủy sản rất cần sự chung tay của mỗi địa phương, mỗi tổ chức, mỗi Tăng ni, Phật tử và từng người dân. Khi lòng từ bi được thực hành bằng những hành động đúng pháp, đúng khoa học, có trách nhiệm với môi trường, việc phóng sinh mới thực sự góp phần gieo thêm sự sống và tạo dựng một hệ sinh thái bền vững cho hôm nay, mai sau.
