Ngày 25/10/2026 (nhằm ngày 16/9 năm Bính Ngọ), tại Tổ đình Viên Minh – Chùa Ráng (Hà Nội), Ban Thường trực HĐCM, Ban Thường trực HĐTS GHPGVN, Ban Trị sự GHPGVN TP. Hà Nội cùng Môn đồ pháp quyến trang nghiêm tổ chức Đại lễ tưởng niệm 5 năm ngày Đức Đệ Tam Pháp Chủ GHPGVN – Đại Lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ vắng bóng cõi Ta bà.
Trước giờ cử hành Đại lễ tưởng niệm, chư Tôn đức đã thành tâm thực hiện nghi thức cúng Phật đại khoa, cúng Tổ, cúng giác linh Đại lão Hòa thượng, thể hiện lòng tri ân sâu sắc đối với bậc Thầy khả kính đã dành trọn đời mình cho sự nghiệp hoằng dương chính pháp, đào tạo Tăng tài và duy trì mạng mạch Phật giáo Việt Nam.
Sau đó, Đại lễ tưởng niệm đã được diễn ra, dưới sự chứng minh và tham dự của Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn – Phó Pháp chủ HĐCM, Chủ tịch HĐTS GHPGVN; Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Pháp, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu – đồng Ủy viên thường trực HĐCM, Phó Chủ tịch thường trực HĐTS GHPGVN; Hòa thượng Thích Thanh Nhã – Ủy viên Thường trực, Chánh văn phòng HĐCM GHPGVN; chư vị Phó Chủ tịch HĐTS GHPGVN: Hòa thượng Thích Gia Quang, Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm, Hòa thượng Thích Quảng Tùng, Hòa thượng Thích Thanh Điện, Hòa thượng Thích Quảng Hà, Thượng tọa Thích Thanh Phong; Thượng tọa Thích Đức Thiện – Phó Chủ tịch, Tổng thư ký HĐTS GHPGVN; cùng Chư tôn đức Ban Thường trực HĐTS, lãnh đạo các Ban, viện Trung ương, chư Tôn đức BTS GHPGVN thành phố Hà Nội, cùng BTS các tỉnh, thành; Chư tôn đức Tăng Ni trụ trì các Tổ đình, các cơ sở Tự viện trong Hà Nội cũng như các địa phương đã về tham dự, đỉnh lễ.
Về phía đại biểu chính quyền có ông Nguyễn Văn Thanh – Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng ban Dân tộc, Tôn giáo Ủy ban Trung ương MTTQVN; Đại tá Phùng Xuân Thanh – Trưởng phòng An ninh Tôn giáo, Cục An ninh Nội địa Bộ Công An; ông Vũ Quốc Anh – Phó Bí thư Thường trực, Chủ tịch HĐND xã Đại Xuyên cùng lãnh đạo các cơ quan Trung ương, các Bộ ban ngành, chính quyền thành phố Hà Nội và địa phương sở tại.
Thay mặt GHPGVN cùng Tăng Ni, Phật tử trong và ngoài nước, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn cung tuyên lời tưởng niệm Đức Đệ tam Pháp chủ, ôn lại cuộc đời, đạo nghiệp và những đóng góp to lớn của Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ đối với Giáo hội và xã hội.
Cố Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ – Đức đệ tam Pháp chủ GHPGVN, sinh năm 1917 tại thôn 5, xã Phùng Thiện, tổng Bồng Hải (nay là thôn Phùng (hiện là xã Khánh Thiện), huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình. Với hơn một trăm năm hiện hữu giữa cuộc đời, Ngài đã dành phần lớn cuộc đời mình nơi cửa thiền, kiên trì tu học, hành trì giới luật và hoằng dương chính pháp, trở thành bậc mô phạm tiêu biểu của Phật giáo Việt Nam đương đại.
Trên cương vị một vị luật sư, giới sư, Ngài góp phần truyền trao giới pháp, khai mở con đường tu học cho nhiều thế hệ Tăng Ni. Cùng chư Tôn đức, Ngài quan tâm đến công cuộc giáo dục Phật giáo, đào tạo Tăng tài, duy trì truyền thống tu học và phát triển nền tảng học thuật Phật giáo. Đặc biệt, công phu nghiên cứu, biên soạn, chú giải từ điển Phật học và hiệu đính Đại tạng kinh của Ngài thể hiện tinh thần làm việc bền bỉ, nghiêm cẩn, góp phần bảo tồn và phát huy kho tàng giáo lý quý báu của Đức Thế Tôn.
Điều làm nên nét đặc biệt trong cuộc đời Đức Pháp chủ không chỉ nằm ở học vấn uyên thâm hay trọng trách Ngài đảm nhiệm, mà còn ở sự tương ưng giữa tri thức và thực hành, giữa lời dạy và đời sống. Ngài là hình ảnh của một bậc chân tu lấy giới luật làm thầy, lấy sự giản dị làm phong thái, lấy lao động và phụng sự làm niềm vui tu tập.
Noi theo tinh thần “Nhất nhật bất tác, nhất nhật bất thực” của Bách Trượng Hoài Hải Thiền sư, Ngài duy trì nếp sống tự lực, cần mẫn và thanh bạch nơi chốn tổ đình giữa vùng đồng bằng Bắc Bộ. Ở Ngài, phẩm chất của một bậc xuất gia không được đo bằng sự đầy đủ của tiện nghi hay vẻ uy nghi của địa vị, mà được thể hiện qua đời sống tiết chế, tâm nguyện bền bỉ và sự nhất quán giữa tu tập với hành đạo.
Bên cạnh sự nghiệp tu học và hoằng pháp, Đại lão Hòa thượng còn có những đóng góp đối với khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Ngài tham gia các hoạt động xã hội, đồng hành cùng nhân dân trong những giai đoạn xây dựng quê hương, đất nước; đồng thời góp phần củng cố tinh thần đoàn kết giữa Phật giáo với các tôn giáo, các tầng lớp nhân dân. Qua nhiều khóa, Ngài tham gia Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thể hiện tinh thần gắn bó giữa lý tưởng phụng sự Đạo pháp với trách nhiệm đối với cộng đồng và dân tộc.
Với những cống hiến cho Đạo pháp và xã hội, Đại lão Hòa thượng đã được Nhà nước trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập hạng Nhì, Huân chương Đại đoàn kết Dân tộc, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.
Tuy nhiên, đối với hàng hậu học, di sản sâu bền nhất mà Ngài để lại không chỉ là những danh hiệu hay phần thưởng, mà chính là một đời sống phạm hạnh, một nhân cách thanh cao và tinh thần phụng sự không cầu danh lợi. Đó là giá trị được gìn giữ bằng sự thực hành mỗi ngày, được trao truyền bằng tấm gương sống và tiếp nối qua nhiều thế hệ Tăng Ni, Phật tử.
Sự viên tịch của Ngài để lại niềm kính tiếc sâu sắc trong lòng Tăng Ni, Phật tử và đồng bào yêu mến đạo hạnh của Ngài ở trong nước cũng như ở nước ngoài.
Trong không khí trang nghiêm, trước di ảnh cố Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ, Chư vị giáo phẩm Hội đồng chứng minh, HĐTS, cùng toàn thể đại chúng đã thành kính dâng hương, thể hiện lòng kính ngưỡng và tưởng nhớ công hạnh to lớn của Ngài – Người đã cống hiến cả đời cho sự phát triển của Phật giáo Việt Nam.
Sau đó, chư Tôn đức nhất tâm trì tụng kinh chú, cầu nguyện Giác linh Cố Đại lão Hòa thượng cao đăng Phật quốc, đồng cầu nguyện quốc thái dân an, thế giới hòa bình, chúng sinh an lạc, Phật pháp trường tồn và chính pháp ngày càng được lan tỏa sâu rộng trong đời sống.
Năm năm đã trôi qua, thời gian có thể làm vơi đi những dấu tích hữu hình, nhưng những giá trị được kết tinh từ một đời tu hành chân chính vẫn tiếp tục hiện diện trong đời sống Giáo hội. Hình ảnh một bậc cao Tăng sống thanh bần, nghiêm trì giới luật, tận tụy với công việc Phật sự và khiêm cung trước mọi người vẫn là lời nhắc nhở sâu sắc về cốt lõi của đời sống xuất gia.
Vì vậy, nhân dịp này, Ban Tổ chức đã giới thiệu triển lãm ảnh và những kỷ vật với chủ đề “Cuộc đời, sự nghiệp phụng sự của Đức Đệ tam Pháp chủ GHPGVN – Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ”, trưng bày nhiều hình ảnh tư liệu quý về hành trình tu học, hành đạo và phụng sự của Ngài. Mỗi hình ảnh, mỗi kỷ vật là một dấu ấn của thời gian, góp phần tái hiện chân dung một bậc cao Tăng thanh bần, đức độ, đồng thời khơi dậy niềm kính ngưỡng và ý thức kế thừa nơi các thế hệ Tăng Ni, Phật tử.
Đại lễ tưởng niệm khép lại trong niềm thành kính và tri ân sâu sắc. Nhưng từ nơi Tổ đình Viên Minh, đạo phong của Đức Đệ tam Pháp chủ vẫn tiếp tục lan tỏa như ngọn đèn giới đức, nhắc nhở hàng hậu học sống đúng với lý tưởng xuất gia, lấy Giới – Định – Tuệ làm nền tảng, lấy phụng sự chúng sinh làm phương châm và lấy sự trường tồn của chính pháp làm trách nhiệm thiêng liêng.
Diệu Tường – Phan Hương – Quang Phước – Tiến Lộc
