Chiều ngày 17/10/2026, tại chùa Tam Chúc (tỉnh Ninh Bình), Ban Văn hóa TW GHPGVN phối hợp với Viện Dân tộc học và Tôn giáo học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; Ban Dân tộc và Tôn giáo, Báo Đại đoàn kết thuộc Uỷ ban Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam; tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số: Thực tiễn và định hướng phát triển”, trong khuôn khổ chương trình kỷ niệm 45 năm thành lập Ban.
Quang lâm chứng minh và tham dự Hội thảo có Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn – Phó Pháp chủ HĐCM, Chủ tịch HĐTS GHPGVN; Thượng tọa Thích Thanh Tuấn – Phó Tổng thư ký, Chánh Văn phòng TW GHPGVN; Hòa thượng Thích Thọ Lạc – UVTT HĐTS, Trưởng Ban Văn hóa TW GHPGVN, Trưởng Ban tổ chức; Hòa thượng Thích Bửu Chánh – UV thư ký HĐTS, Phó trưởng Ban Văn hóa TW GHPGVN; Thượng tọa Thích Minh Quang – UV thư ký HĐTS, Phó trưởng Ban Thường trực BTS GHPGVN tỉnh Ninh Bình; Thượng tọa Thích Minh Hiền – UVTT HĐTS, Phó trưởng Ban thường trực Ban Văn hóa TW GHPGVN; Chư Tôn đức HĐTS, Ban Văn hóa TW GHPGVN, các ban ngành viện TW.
Về phía chính quyền có ông Vũ Chiến Thắng – Thứ trưởng Bộ Nội vụ; PGS.TS Vũ Văn Phúc – Nguyên Tổng biên tập Tạp chí Cộng sản, Nguyên Phó trưởng Ban Tuyên giáo TW; ông Nguyễn Văn Thanh – Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng ban Dân tộc và Tôn giáo, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; ông Trương Thành Trung – Tổng Biên tập Báo Đại Đoàn Kết; ông Lê Minh Khánh – Phó Vụ trưởng Vụ Dân tộc và Tôn giáo, Đảng ủy MTTQ cùng các đoàn thể Trung ương; cùng sự hiện diện của các học giả, nhà nghiên cứu và đông đảo Phật tử.
Năm 2026 đánh dấu 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Ban Văn hóa Trung ương (1981-2026). Trong chặng đường ấy, công tác văn hóa của Giáo hội đã đi từ những sinh hoạt mang tính địa phương, phân tán theo sơn môn, hệ phái đến các đề án có tính hệ thống trên phạm vi toàn quốc, tiêu biểu là Đề án “Định hướng đặc trưng văn hóa Phật giáo Việt Nam về Pháp phục, Ngôn ngữ, Kiến trúc và Di sản” theo tinh thần “thống nhất trong đa dạng”.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Thượng tọa Thích Minh Hiền nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động sâu rộng đến đời sống văn hóa, tâm linh, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa Phật giáo Việt Nam đặt ra nhiều yêu cầu mới, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong diễn giải nội dung tôn giáo. Trên cơ sở kế thừa truyền thống hơn 2.000 năm của Phật giáo Việt Nam và những thành tựu trong công tác văn hóa của Giáo hội, hội thảo hướng tới làm rõ nền tảng giá trị của văn hóa Phật giáo đối với việc xây dựng con người, phát triển bền vững và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; đánh giá thực trạng bảo tồn, số hóa và phát huy di sản Phật giáo trong môi trường số; đồng thời, đề xuất định hướng phát triển công tác văn hóa của Giáo hội trong thời gian tới.
Thượng tọa bày tỏ mong muốn các đại biểu, nhà khoa học và chư tôn đức Tăng Ni phát huy tinh thần khách quan, khoa học, thẳng thắn trao đổi, phản biện và đề xuất những giải pháp thiết thực, góp phần gìn giữ bản sắc, ngăn ngừa nguy cơ mai một, sai lệch giáo lý, để văn hóa Phật giáo tiếp tục lan tỏa các giá trị trí tuệ, từ bi và trách nhiệm trong đời sống đương đại.
Hội thảo đã nhận được sự hưởng ứng rộng rãi của chư Tôn đức Tăng Ni, các nhà khoa học, nhà quản lý văn hóa trong cả nước. 45 tham luận được tuyển chọn in trong kỷ yếu do Nhà xuất bản Khoa học xã hội ấn hành; 15 tham luận đã qua thẩm định, phản biện và được công bố trên Tạp chí Dân tộc học và Tôn giáo học (số 4 năm 2026). Nhiều tham luận đã đi vào những trường hợp cụ thể, có thể kiểm chứng, và thẳng thắn nêu những vấn đề khó như nguy cơ pha loãng giáo lý, hiện tượng “tu tập ảo”, tình trạng phân tán của dữ liệu di sản.
Ban lời đạo từ, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn ghi nhận và tán dương những đóng góp của Ban Văn hóa Trung ương trong suốt 45 năm qua đối với sự nghiệp bảo tồn, kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa Phật giáo Việt Nam. Định hướng nhiệm vụ thời gian tới, Trưởng lão Hòa thượng nhấn mạnh việc tiếp tục hoàn thiện và phổ biến các chuẩn mực văn hóa Phật giáo; xây dựng cơ sở dữ liệu số về di sản, thực hiện chuyển đổi số có định hướng, bảo đảm sự trang nghiêm, thanh tịnh của chính pháp trên không gian mạng; chú trọng đào tạo đội ngũ nhân sự văn hóa có phẩm hạnh và chuyên môn; đồng thời đẩy mạnh giao lưu, hội nhập quốc tế, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa Phật giáo Việt Nam và phát huy sức mạnh mềm của đất nước.
Dịp này, đại diện Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) cũng trao tặng giấy khen cho 15 cá nhân đã có thành tích xuất sắc hỗ trợ công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học của nhà trường.
Thông qua Hội thảo, những kết quả thu nhận không chỉ là đóng góp thiết thực nhân kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam mà còn tạo tiền đề vững chắc hướng tới Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X.
Thực hiện: Thanh Hòa, Nguyễn Duy
