Những ngày cuối đông, trời như càng lạnh buốt; nhưng trong không gian chùa Hưng Phúc (xã Phật Tích, tỉnh Bắc Ninh); sự gắn kết giữa những người yêu mến trà đã làm không khí buổi trà đạo “Tĩnh tâm trà hội” trở nên ấm áp hơn bao giờ hết. Lần đầu tiên chương trình được tổ chức, với sự phối hợp giữa Ban Phật giáo quốc tế GHPGVN tỉnh Bắc Ninh và Viện nghiên cứu văn hóa Tĩnh Tâm phương Đông.
Chương trình có sự tham dự của: Hòa thượng Thích Đức Tuấn – UV HĐTS, Phó Trưởng Ban Phật giáo Quốc tế TW GHPGVN; Thượng tọa Thích Thanh Anh – UV HĐTS, Trưởng Ban Phật giáo Quốc tế GHPGVN tỉnh Bắc Ninh, Trưởng Ban tổ chức; Đại đức Thích Vạn Lợi – Phó Giám đốc Trung tâm Biên phiên dịch tư liệu Phật giáo quốc tế; Đại đức Thích Minh Niệm – Tác giả cuốn sách “Hiểu về trái tim” cùng chư Tăng Ni trong và ngoài tỉnh, hàng chục trà sư đến từ Trung Quốc cũng như đông đảo nhân dân Phật tử, người yêu mến trà.
Trước khi vào buổi trà đạo chính thức, tất cả những người tham dự đều phải rửa tay sạch sẽ. Đây là nghi thức thanh tịnh thân tâm, thể hiện lòng kính trọng và sự chuẩn bị tinh thần bước vào không gian tĩnh lặng. Hành động này giúp gột rửa bụi bẩn thực tế và phiền não, tập trung vào hiện tại, kết nối với tinh chất trà và thiên nhiên.
Trà là một phần quan trọng trong đời sống. Chỉ với một chén trà, ta có thể trở về với chính mình, hòa cùng đất trời vạn vật, Qua việc pha và thưởng thức trọn vẹn một chén trà, ta trở về giây phút hiện tại, bước trên con đường trà đạo đầy an tịnh. Thông qua một chén trà, ta an trú thân tâm và nuôi dưỡng sự sống. Với tâm niệm “nhất kỉ, nhất hội” – mỗi cuộc gặp là duy nhất – ta thực hành từ pha trà đến uống trà bằng sự thành kính, trân trọng và chú tâm.
Chương trình trà đạo lần này, với sự hướng dẫn của các trà sư Trung Quốc, gồm 07 bước: Cảm ân hành lễ mang theo tấm lòng biết ơn, kính trọng; Tĩnh tâm chuẩn bị trà cụ, chú ý từng động tác, cảm nhận nhiệt độ và sự tiếp xúc tinh tế giữa ngón tay và thân chén; Nấu nước quán tâm, lặng lẽ lắng nghe tiếng nước dâng trào; Hâm ấm trà cụ khơi mở hương trà; Pha trà trong sự tĩnh tâm; Rót trà, chia đều; Uống trà;… Toàn bộ tiến trình diễn ra trong không gian của sự tỉnh thức và buông xả, nơi mỗi người được trở về trọn vẹn với giây phút thảnh thơi, an trú và bình an ngay trong hiện tại.
Có người nói “Chén trà là đầu câu chuyện” – một lời mở không chỉ cho đối thoại đời thường, mà còn là sự gợi mở về chiều sâu tâm linh, nơi văn hóa giao thoa và lòng người được kết nối. Trong mạch chảy ấy, văn hóa thiền trà Phật giáo hiện lên như một sự kết hợp tinh tế giữa thiền và trà. Ở đó, uống trà không đơn thuần để thưởng vị, mà trở thành một pháp tu nhẹ nhàng, giúp người thực hành dừng lại giữa nhịp sống vội vã, quay về với giây phút hiện tại, nuôi dưỡng sự tĩnh lặng và tỉnh thức trong tâm.
Với người Trung Quốc, để pha được một ấm trà thanh mát, trọn vẹn hương vị, điều tiên quyết không chỉ nằm ở kỹ thuật hay nguyên liệu, mà chính là cái tâm của người pha trà. Người thưởng trà, bằng sự cảm nhận tinh tế, có thể nhận ra ngay sự an tĩnh hay xao động trong lòng người pha qua từng ngụm trà. Khi tâm chưa an, chén trà khó đạt đến sự thanh khiết; chỉ khi lòng không vướng bận, nội tâm thật sự lắng yên, chén trà mới hội đủ tinh tế và tròn đầy.
Từ đó có thể thấy, dù ở Việt Nam hay Trung Quốc, trà không chỉ là một thức uống, mà là một con đường trở về với chính mình; nơi văn hóa, tâm linh và con người gặp nhau trong sự tỉnh thức và an nhiên.
Trong không khí thanh tịnh của buổi trà đạo tại chùa Hưng Phúc, Thượng tọa Thích Thanh Anh và Hòa thượng Thích Đức Tuấn hoan hỷ chia sẻ niềm vui khi ngày càng nhiều người tìm đến với trà như một nếp sống tỉnh thức, trở về sum vầy trong không gian ấm áp của cửa thiền. Giữa hương trà thoảng nhẹ, mỗi người chậm rãi nâng chén, thả lỏng thân tâm, đưa mình trở về với sự an nhiên và tĩnh tại. Trong khoảnh khắc ấy, ta lắng nghe sâu hơn tiếng nói từ nội tâm, cảm nhận rõ hơn nhịp thở và sự hiện diện của chính mình. Trong bầu không khí trang nghiêm mà gần gũi, quý Thầy cùng đại chúng ôn cố tri tân, nhắc nhớ lòng biết ơn và đồng hướng tâm nguyện về một năm mới bình an, tràn đầy chính niệm.
Viện nghiên cứu văn hóa Tĩnh Tâm phương Đông luôn mong muốn đem những giá trị truyền thống của Phật giáo vào đời sống tu học; giúp đỡ mọi người được trị liệu áp lực, nỗi buồn trong cuộc sống. Buổi trà đạo, giao lưu với các trà sư Trung Quốc tại chùa Hưng Phúc đã nhấn mạnh sự tỉnh thức trong từng khoảnh khắc đời sống thường nhật. Người tham dự không chỉ được thưởng thức hương vị trà truyền thống phương Đông, mà còn có cơ hội lắng lại, buông bỏ những lo toan, áp lực từ trong tâm. Và từ đây, chén trà không chỉ là thức uống mà trở thành phương tiện tu tập, trị liệu và kết nối con người với chính mình.
Thực hiện: Thanh Hòa, Cộng Hòa
