Hà Nội: Tọa đàm khoa học “Phát huy nguồn lực của phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới: Cơ sở lý luận, thực tiễn và hàm ý chính sách”

Ngày 5/4/2026, tại chùa Khai Nguyên (xã Đoài Phương, TP. Hà Nội), Tọa đàm với chủ đề “Phát huy nguồn lực của Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới: Cơ sở lý luận, thực tiễn và hàm ý chính sách” đã được tổ chức trang trọng, quy tụ đông đảo chư tôn đức, các nhà khoa học, nhà quản lý cùng hàng nghìn Phật tử tham dự. Đây là diễn đàn học thuật có ý nghĩa sâu sắc, góp phần làm rõ vai trò, tiềm năng và định hướng phát huy nguồn lực Phật giáo trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Chứng minh và tham dự tọa đàm có: Hòa thượng Thích Gia Quang – Phó Chủ tịch HĐTS, Trưởng Ban TT-TT TW GHPGVN; Hòa thượng Thích Thanh Vân – Ủy viên HĐTS, Phó Trưởng Ban Thường trực BTS GHPGVN TP. Hải Phòng; Thượng tọa Thích Minh Thuận – UV HĐTS, Phó Trưởng BTS GHPGVN tỉnh Phú Thọ; Thượng tọa Thích Đạo Phong – Ủy viên HĐTS, Phó Trưởng Ban kiêm Chánh Thư ký BTS GHPGVN TP. Hà Nội; Thượng tọa Thích Tiến Thông – UV HĐTS, Phó Trưởng ban HDPT TW; Thượng tọa Thích Đạo Thịnh – UV HĐTS, Phó Chánh Văn phòng TW GHPGVN; Đại đức Thích Chân Tín – UV HĐTS, Phó Trưởng ban HDPT TW; Ni trưởng Thích Đàm Nhã – UV HĐTS, Phó Trưởng BTS, Trưởng phân ban Ni giới GHPGVN tỉnh Phú Thọ.

Về phía các nhà khoa học có: GS.TS Trung tướng Trần Vi Dân – Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương; PGS.TS Vũ Văn Phúc – Nguyên Tổng biên tập Tạp chí Cộng sản; GS.TS Đỗ Quang Hưng – Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu tôn giáo, Viện Hàn Lâm Khoa học xã hội Việt Nam; GS.TS Nguyễn Hùng Hậu – Nguyên Phó Viện trưởng Viện Triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; PGS.TS Nguyễn Hồng Dương – Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu tôn giáo, Viện Hàn Lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Về phía cơ quan Trung ương: Ông Lê Minh Khánh – Phó Vụ trưởng Vụ Tôn giáo và dân tộc, Ban Tuyên giáo và dân vận TW; ông Phan Hồng Thủy – Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ Dân tộc và Tôn giáo; bà Trần Thị Minh Nga – Phó Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ; ông Đoàn Văn Báu – Vụ trưởng Vụ lý luận chính trị, Ban tuyên giáo giáo TW; ông Vũ Huy Văn – Phó Vụ trưởng Vụ tổng hợp, Văn phòng TW Đảng.

Đại diện thành phố Hà Nội và địa phương có: Bà Bùi Thị Thanh Giang – Phó Trưởng ban Công tác dân tộc và Tôn giáo, Hội quần chúng UBMTTQ TP. Hà Nội; ông Phan Vũ – PGĐ Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Hà Nội; ông Đinh Văn Khóa – Phó Trưởng ban Tuyên giáo và dân vận TP.Hà Nội; ông Nguyễn Quang Hán – Bí thư Đảng, Chủ tịch HĐND xã Đoài Phương cùng sự tham dự của đại diện các ban, sở, ngành, các nhà khoa học và hàng nghìn Phật tử.

Phát biểu khai mạc, Thượng tọa Thích Đạo Thịnh – UV HĐTS, Phó Chánh Văn phòng TW GHPGVN, Trưởng Ban tổ chức Tọa đàm cho biết “Trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc, Phật giáo Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc, góp phần quan trọng vào việc xây dựng nền tảng đạo đức, văn hóa và tinh thần của xã hội. Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, kỷ nguyên của hội nhập sâu rộng, chuyển đổi số và phát triển bền vững, vì vậy vai trò và nguồn lực của Phật giáo càng cần được nhận diện một cách toàn diện, khoa học và thực tiễn hơn. Nguồn lực ấy không chỉ nằm ở hệ thống cơ sở tự viện, di sản văn hóa hay tiềm năng du lịch tâm linh, mà còn là nguồn lực con người, đội ngũ Tăng Ni, Phật tử, trí thức Phật giáo; là nguồn lực tri thức, đạo đức và giá trị nhân văn sâu sắc mà Phật giáo mang lại cho xã hội.

Thượng tọa nhấn mạnh, việc phát huy hiệu quả những nguồn lực này đòi hỏi phải có sự kết nối chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, giữa truyền thống và hiện đại, giữa tôn giáo và phát triển. Chính vì vậy, Tọa đàm hôm nay được tổ chức với mong muốn tạo ra một diễn đàn học thuật nghiêm túc, nơi các nhà khoa học, các nhà quản lý và các chức sắc Phật giáo cùng trao đổi, thảo luận, làm rõ những vấn đề lý luận cốt lõi, đánh giá thực trạng, đồng thời đề xuất các định hướng và hàm ý chính sách thiết.

Phát biểu chỉ đạo Tọa đàm, Hòa thượng Thích Gia Quang – Phó Chủ tịch HĐTS, Trưởng Ban TT-TT TW GHPGVN nêu rõ: “Tọa đàm hôm nay không chỉ là một diễn đàn học thuật, mà còn là sự thể hiện tinh thần Phật giáo nhập thế, lấy trí tuệ và từ bi để phụng sự xã hội. Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, việc nhận diện và phát huy nguồn lực Phật giáo là yêu cầu vừa căn cơ, vừa mang tính thời đại. Nguồn lực ấy không chỉ nằm ở hệ thống tự viện, Tăng Ni, Phật tử và các hoạt động an sinh, mà sâu xa hơn là ở hệ giá trị nhân văn, từ bi, trí tuệ, vô ngã, vị tha có khả năng định hướng đạo đức và nâng đỡ đời sống tinh thần xã hội. Mọi nguồn lực chỉ thực sự có ý nghĩa khi được dẫn dắt bởi chánh kiến và đạo đức. Các nguyên lý như tri túc, trung đạo, vô tham chính là nền tảng để phát triển bền vững, hài hòa và nhân văn. Tọa đàm hôm nay vì vậy mang ý nghĩa gợi mở tư duy, kết nối lý luận với thực tiễn, để nguồn lực Phật giáo tiếp tục được khơi dậy và chuyển hóa thành giá trị thiết thực cho xã hội.

Ban Tổ chức tọa đàm đã nhận được 34 bài tham luận và tuyển chọn 27 bài tiêu biểu có chất lượng học thuật và giá trị thực tiễn cao. Các tham luận tập trung vào nhiều vấn đề trọng tâm như: Trí thức và chuyên gia Phật tử trong hoạch định chiến lược phát triển Phật giáo Việt Nam từ lịch sử đến hiện đại; Kinh tế văn hóa và du lịch tâm linh bền vững: Động lực phát triển địa phương và bảo tồn giá trị Phật giáo; Đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch chống phá Phật giáo trong bối cảnh hiện nay; Huy động nguồn lực xã hội trong xây dựng và tu bổ cơ sở Phật giáo ở Việt Nam hiện nay: Thực tiễn và hàm ý chính sách; Thực tiễn phát huy nguồn lực Phật giáo ở Việt Nam hiện nay.

Các ý kiến tại tọa đàm đã tiếp cận vấn đề một cách toàn diện, từ lý luận đến thực tiễn, từ truyền thống đến hiện đại, đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu gắn kết giữa phát triển kinh tế với bảo tồn giá trị văn hóa, tinh thần.

Phát biểu tổng kết, PGS.TS Trần Đức Cường – Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đánh giá tọa đàm đã thành công. Nhiều nội dung quan trọng được làm rõ như: Vai trò của Phật giáo trong lịch sử dựng nước và giữ nước; đóng góp của Phật giáo trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa; cũng như tiềm năng trong các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, an sinh xã hội và phát triển du lịch tâm linh.

Đáng chú ý, tọa đàm đã nhấn mạnh một cách tiếp cận mới: Phát huy nguồn lực Phật giáo không chỉ ở phương diện tinh thần mà còn gắn với phát triển kinh tế – xã hội, chuyển đổi số và xây dựng đời sống văn hóa hiện đại. Đây được xem là hướng đi phù hợp nhằm khai thác hiệu quả di sản Phật giáo trong kỷ nguyên mới.

Các đại biểu cũng thống nhất rằng, việc phát huy nguồn lực Phật giáo cần bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa, góp phần bảo tồn bản sắc dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và hướng tới một xã hội phát triển bền vững, nhân văn.

Tọa đàm không chỉ là nơi hội tụ trí tuệ của giới nghiên cứu và Phật giáo, mà còn mở ra nhiều gợi ý chính sách quan trọng, góp phần xây dựng chiến lược phát triển Phật giáo Việt Nam trong thời kỳ mới, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong tiến trình hội nhập và phát triển.

Sau đây là hình ảnh tại buổi tọa đàm:

\

\

\

\

\

Thực hiện: Phan Hương, Thanh Hòa, Vũ Long, Nguyễn Duy