Lễ hội chùa Thầy năm 2026 diễn ra từ ngày 21 đến 23/4 tại quần thể Di tích Quốc gia Đặc biệt chùa Thầy (xã Quốc Oai, Hà Nội), với nhiều hoạt động văn hóa – tâm linh tưởng nhớ công đức Đức Thánh Từ Đạo Hạnh. Theo kế hoạch của ngành văn hóa Hà Nội, chính hội năm nay tiếp tục kết hợp hài hòa giữa phần lễ truyền thống và các hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc.
Ngày 23/4/2026, tức ngày 7/3 năm Bính Ngọ, Lễ hội chùa Thầy bước sang ngày thứ ba với nhiều hoạt động nổi bật diễn ra tại chùa Long Đẩu và khuôn viên chùa Thầy.
Từ sáng sớm, tại chùa Long Đẩu đã diễn ra lễ rước, tiếp đó là nghi thức tế lễ trong không khí trang nghiêm, thành kính. Từ đường Từ Đạo Hạnh, đoàn rước trong trang phục lễ hội rực rỡ, cờ quạt, đèn hoa và các điệu múa truyền thống, di chuyển theo hàng lối chỉnh tề, tiến dần về chùa Long Đẩu. Từ các bô lão địa phương, lực lượng tham gia nghi lễ đến các em nhỏ trong trang phục truyền thống, tất cả đã tạo nên một đoàn rước vừa uy nghi, vừa đậm sắc màu văn hóa dân gian, thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân hai bên đường.
Tiếp nối lễ rước là đoàn tế lễ cử hành theo nghi thức truyền thống. Từng đoàn tuần tự tiến dâng hương hoa, lễ phẩm, mỗi cử chỉ đều thấm đượm lòng tri ân sâu sắc đối với chư vị tiền nhân – những bậc đã dày công dựng xây và gìn giữ quê hương, đất nước. Trong giây phút thiêng liêng ấy, người tham dự không chỉ gửi gắm ước nguyện về quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mà còn khởi lên tâm niệm hướng thiện và lòng biết ơn trong hiện tại. Giữa nhịp sống hiện đại, những nghi lễ cổ truyền vẫn được bảo lưu không chỉ như một nét đẹp tín ngưỡng, mà còn như sợi dây kết nối cộng đồng với cội nguồn văn hóa dân tộc.
Theo chia sẻ của Đại đức Thích Đạo Khuê, lễ hội chùa Thầy là dịp để nhân dân và Phật tử tưởng niệm công đức Đức Thánh Từ Đạo Hạnh, vị danh tăng gắn với đời sống tâm linh, nghề múa rối nước và nhiều giá trị văn hóa truyền thống của vùng xứ Đoài. Đại đức cũng cho biết, tại chùa Long Đẩu năm nay, ngoài phần nghi lễ truyền thống còn có điểm nhấn là hoạt động cờ người, góp phần khơi gợi và tiếp nối những nét đẹp văn hóa mà cha ông để lại.
Sau phần lễ là không khí sôi nổi của cờ người – một hoạt động thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và du khách. Tham dự và chứng minh có Thượng tọa Thích Đạo Thịnh – Ủy viên HĐTS, Trưởng Ban Thông tin Truyền thông GHPGVN TP. Hà Nội; Thượng tọa Thích Trường Xuân – Phó Trưởng ban Thường trực Ban Văn hóa TP. Hà Nội, trụ trì chùa Long Đẩu; Đại đức Thích Đạo Khuê – Ủy viên Ban Trị sự, Phó Ban Thông tin Truyền thông GHPGVN TP. Hà Nội, Trưởng ban Ban đại diện phật giáo liên xã Quốc Oai. Về phía chính quyền địa phương có ông Ngô Văn Hùng – Trưởng Ban tổ chức Lễ hội chùa Thầy năm 2026 cùng sự hiện diện của 32 quân cờ trong trang phục đặc biệt, và đông đảo quý Phật tử, du khách thập phương về tham dự lễ hội.
Những nước cờ được tái hiện sinh động trên sân hội không chỉ tạo nên sức hấp dẫn cho ngày hội, mà còn góp phần tôn lên tinh thần thượng võ, trí tuệ và vẻ đẹp của sinh hoạt văn hóa truyền thống. Mỗi quân cờ là một người thật trong trang phục được thiết kế có chủ đích, di chuyển theo hiệu lệnh của kỳ thủ, khiến không gian sân hội trở thành một bàn cờ sống giàu tính trình diễn và đậm bản sắc dân tộc.
Phần hội tại Lễ hội chùa Thầy từ lâu đã trở thành điểm nhấn độc đáo, nơi các giá trị văn hóa dân gian được tiếp nối trong đời sống cộng đồng. Theo thông tin của ngành văn hóa Hà Nội, đây là lễ hội tiêu biểu kết hợp giữa nghi lễ truyền thống và các diễn xướng dân gian, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.
Theo thông tin từ Ban tổ chức, công tác chuẩn bị cho lễ hội năm nay được triển khai từ sớm, với nhiều hoạt động kéo dài trong nhiều ngày, từ phần lễ truyền thống đến các chương trình văn hóa, trò chơi dân gian, hát quan họ, không gian quảng bá sản phẩm địa phương và các hoạt động trải nghiệm dành cho nhân dân, du khách. Ban tổ chức cũng đặc biệt chú trọng sự phối hợp giữa các thôn, nhà chùa và các đơn vị liên quan để vừa giữ được nét trang nghiêm, đúng truyền thống, vừa tạo sức hút cho lễ hội. Ước tính trong những ngày diễn ra chính hội, mỗi ngày có khoảng ba vạn lượt khách về tham quan, chiêm bái và trẩy hội.
Song song với các hoạt động tại chùa Long Đẩu, trong khuôn viên chùa Thầy cũng diễn ra các làn điệu quan họ giao duyên và công tác chuẩn bị cho lễ rước Đức Thánh Tổ vào buổi chiều. Theo thông tin chính thức từ Ban Tổ chức, lễ rước chiều 23/4 là nghi lễ được xem là trọng tâm, quan trọng nhất của Lễ hội chùa Thầy năm nay, với hành trình từ Chùa Cả (chùa Thiên Phúc) ra Quán Thánh.
Ngay từ đầu giờ chiều, sân Chùa Cả rộn ràng trong âm thanh trống, chiêng và nhạc lễ, báo hiệu giờ khởi rước. Bài vị Đức Thánh được cung thỉnh trang nghiêm từ tòa Thượng điện, an vị trên kiệu sơn son thếp vàng, phủ lọng uy nghi, trong làn hương trầm thanh khiết lan tỏa. Trong nghi lễ rước, từng thành phần trong đoàn đều được sắp xếp theo trật tự chặt chẽ. Dẫn đầu là cờ hội ngũ sắc, tiếp đến là đội bát âm, đội tế, các bô lão và trai đinh trong trang phục truyền thống. Trung tâm của đoàn rước là kiệu Long đình rước bài vị Đức Thánh Tổ; theo sau là kiệu quần áo, biểu trưng cho sự phụng thờ và tôn vinh.
Đoàn rước quy tụ chư Tăng, chính quyền địa phương, bà con nhân dân 4 thôn cùng đông đảo Phật tử, du khách thập phương, góp phần làm nổi bật quy mô, sức lan tỏa và tinh thần cố kết cộng đồng của ngày chính hội. Hòa cùng tiếng trống, tiếng chiêng và nhịp bước trang nghiêm của đoàn rước, không khí lễ hội thêm phần linh thiêng mà vẫn gần gũi. Dọc hai bên đường, đông đảo người dân và du khách dõi theo, thành kính chắp tay, ghi lại những hình ảnh đẹp của ngày hội.
\ 
Khi đoàn rước về tới Quán Thánh, nghi lễ tiếp tục được cử hành trong không khí trang nghiêm, thành kính. Đặc biệt, nghi thức thay áo vàng của Thánh bằng áo cà sa nhà Phật, dân gian quen gọi là “đi Thần về Phật”, tái hiện sâu sắc hành trình tu chứng của Đức Thánh Từ – từ chỗ tu tiên đến khi đắc đạo thành Phật. Đây không chỉ là một lớp diễn xướng dân gian mang tính biểu tượng, mà còn phản ánh chiều sâu tín ngưỡng và sự giao thoa đặc sắc giữa văn hóa dân gian với đời sống Phật giáo nơi vùng đất chùa Thầy.
Lễ rước từ Chùa Cả ra Quán Thánh vì thế không chỉ là nghi thức quan trọng nhất của ngày chính hội, mà còn là điểm nhấn làm nổi bật chiều sâu lịch sử, tín ngưỡng và tinh thần cộng đồng của Lễ hội chùa Thầy trong đời sống đương đại.
Lễ hội chùa Thầy là sinh hoạt văn hóa cộng đồng của người dân địa phương và là dịp để du khách thập phương tìm về cội nguồn tâm linh, cảm nhận chiều sâu lịch sử, tín ngưỡng và bản sắc văn hóa đặc trưng của vùng xứ Đoài.
Bên dưới là những hình ảnh ghi nhận được:
Thực hiện: Anh Vũ – Quang Phước – Cộng Hòa
